BỘ MÔN SINH THÁI MÔI TRƯỜNG

Lịch sử thành lập

Bộ môn Sinh thái môi trường, tiền thân là Bộ môn Tài nguyên và sinh thái môi trường, được thành lập năm 1996. Từ khi thành lập cho đến nay, Bộ môn đã có nhiều đóng góp cho sự nghiệp đào tạo và nghiên cứu khoa học, góp phần vào sự phát triển bền vững của Khoa Môi trường cũng như của Trường ĐHKHTN, ĐHQGHN. Các hướng đào tạo và nghiên cứu của Bộ môn ngày càng khẳng định vai trò tiên phong trong lĩnh vực Khoa học môi trường. Gần ba mươi năm qua, Bộ môn không ngừng phát triển, khẳng định sự trưởng thành của đội ngũ cán bộ. Song song với việc bồi dưỡng cán bộ trẻ, Bộ môn còn giới thiệu nhân sự chuyên môn phù hợp để tuyển dụng, đảm bảo nguồn lực kế cận ổn định.

Trưởng Bộ môn qua các thời kỳ: PGS.TS. Nguyễn Đình Hòe, TS. Văn Huy Hải, GS.TS. Hoàng Xuân Cơ, PGS.TS. Trần Văn Thụy, PGS.TS. Nguyễn Kiều Băng Tâm (2021 - đến nay) Phó trưởng Bộ môn qua các thời kỳ: TS. Văn Huy Hải, PGS.TS. Trần Cẩm Vân, TS. Nguyễn Thị Phương Loan, PGS.TS. Nguyễn Kiều Băng Tâm, PGS.TS. Phạm Thị Thu Hà, TS. Phạm Thị Thu Hà (Từ 2024 - đến nay) Cán bộ cơ hữu: PGS.TS. Trần Văn Thụy, PGS.TS. Lê Đức Minh, PGS.TS. Phạm Văn Anh, TS. Đặng Thị Hải Linh, ThS. Nguyễn Tuấn Anh, ThS. Đoàn Thị Nhật Minh. Các cán bộ đã từng sinh hoạt chuyên môn1: GS.TSKH. Nguyễn Cẩn, GS.TS. Lê Trọng Cúc, PGS.TS. Nguyễn Thị Loan, TS. Đoàn Hoàng Giang, TS. Vũ Văn Hiếu, TS. Lê Thị Vân Huệ, ThS. Nguyễn Thu Hà, ThS. Phạm Thị Mai, ThS. Trần Thị Phương, CN. Lê Văn Lanh, CN. Nguyễn Hồng Phúc, CN. Phạm Thị Tú, KTV. Đặng Thị Minh Hà

Hướng nghiên cứu và tham gia đào tạo

Bộ môn tham gia đào tạo các học phần: Sinh thái học hệ sinh thái, Viễn thám và GIS trong phân tích Sinh thái môi trường, Đa dạng sinh học và bảo tồn, Vi sinh trong cân bằng sinh thái, Sinh thái và sinh học tiến hóa, Sinh thái môi trường miền núi và trung du, Sinh thái môi trường nông thôn, Sinh thái môi trường đất ngập nước và dải ven biển, Sinh thái môi trường đô thị và khu công nghiệp, Sinh thái nhân văn, Du lịch sinh thái và phát triển cộng đồng, Sinh thái môi trường trong bối cảnh biến đổi khí hậu, Dịch vụ hệ sinh thái.

Hướng nghiên cứu tập trung vào các nội dung: • Phục hồi hệ sinh thái sau khai thác • Phân tích chức năng và tác động môi trường tới các hệ sinh thái • An toàn môi trường: Kiểm soát sinh học thực phẩm, cải tạo môi trường, phát triển và ứng dụng các phương pháp đánh giá môi trường (phần sinh học) và bảo tồn. • Tai biến sinh thái và chất độc: Phân tích rủi ro, tác động độc chất, xây dựng mô hình giảm ô nhiễm và tồn lưu độc chất. • Nghiên cứu ảnh hưởng của các hoạt động phát triển đến hệ sinh thái. • Du lịch sinh thái cộng đồng: Xây dựng mô hình du lịch bền vững gắn với cộng đồng.

• Nghiên cứu các vùng trọng điểm, các vùng có nguy cơ tai biến, suy giảm đa dạng sinh học phục vụ quy hoạch, phục hồi và giảm thiểu. • Sinh khối và carbon cây rừng: Nghiên cứu phân bố, cấu trúc và đa dạng sinh học cây rừng. • Ứng dụng vi sinh: Phục hồi và cân bằng hệ sinh thái bằng công nghệ vi sinh. • e-DNA: Ứng dụng gen môi trường trong sinh học, môi trường và thực phẩm. • Công nghệ đánh giá môi trường: Ứng dụng công nghệ mới trong đánh giá tác động, rủi ro sinh thái và quản lý tài nguyên. • Năng lượng tái tạo và ứng dụng trong các hệ sinh thái nhân tạo.

Thành tích, khen thưởng

Nhờ nỗ lực và cống hiến trong đào tạo và nghiên cứu, Bộ môn Sinh thái môi trường đã đạt nhiều thành tích nổi bật: nhiều năm là tập thể lao động xuất sắc; nhận bằng khen của Giám đốc ĐHQGHN (2016–2017, 2019–2020, 2022–2023) và Bộ GD&ĐT (2020–2021, 2021–2022, 2023–2024); thành lập nhóm nghiên cứu mạnh cấp ĐHQG về phân tích gen môi trường (2023). Trong 5 năm gần đây, Bộ môn dẫn đầu về NCKH trong Khoa với 1 bằng sáng chế, hơn 100 bài báo ISI/Scopus (nhiều bài Q1, top 5%), 40 bài báo trong nước, chủ trì nhiều đề tài/dự án cấp quốc gia và quốc tế. Mỗi năm có 2-4 cán bộ được khen thưởng cấp ĐHQG vì thành tích xuất sắc trong NCKH, 3 NCS bảo vệ thành công luận án tiến sĩ, 16 học viên bảo vệ luận văn Thạc sĩ, sinh viên đạt nhiều giải thưởng NCKH cấp Khoa, Trường và ĐHQGHN Hướng tới kỷ niệm 30 năm thành lập Khoa Môi trường và định hướng phát triển trong tương lai, Bộ môn Sinh thái môi trường sẽ luôn nỗ lực phát huy các thành tựu đã đạt được, đồng thời không ngừng nâng cao năng lực hội nhập quốc tế trong đào tạo, nghiên cứu và chuyển giao KHCN, luôn khẳng định vị thế đóng góp quan trọng trong sự phát triển của Khoa, Nhà trường, ĐHQGHN và Đất nước.